26.12.2019

TARİH     :26.12.2019
BÜLTEN  :B088-2019
KONU     :Hindistan Medikal - Dental Cihaz ve Aletler Sektörü Yerinde Pazar Araştırması Hakkında
 
Sayın Üyemiz,

T.C. Ticaret Bakanlığı Dış Temsilcilikler ve Uluslararası Etkinlikler Genel Müdürlüğü'nden alınan yazıda "Cumhurbaşkanlığı Programı Türkiye Stratejik Planı" ve "Yeni Ekonomi Programı" temel politika hedefleri itibarıyla, hedef ülkelerde ihracat payımızın artırılması ana hedefi doğrultusunda Yerinde Pazar Araştırmaları (YPA) gerçekleştirildiği bildirilmektedir.
Bu çerçevede, Ticaret Bakan Yardımcımız Sayın Gonca YILMAZ BATUR ve Başkanımız Sayın Erkan UÇAR katılımıyla 20 Aralık 2019 Cuma günü Hindistan Medikal Sektörü Bilgilendirme Semineri" düzenlenmiş olup özet bilgi siz değerli üyelerimize aşağıda sunulmuştur.
 
HİNDİSTAN SAĞLIK SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ
 
Hindistan medikal cihaz ve aletler sektörüne etkili bir bakış sağlamak için önce Hindistan sağlık sektörünün genel yapısını ortaya koymak gerekmektedir. Hindistan sağlık sektörü harcamalarının milli gelire oranının yükselmesi, daha fazla sayıda ve oranda nüfusun –özellikle kırsal kesimde yaşayan– sağlık hizmetlerine ulaşması, sağlık sigortalarının kapsama alanlarının genişlemesi gibi etkenler önümüzdeki dönemde Hindistan sağlık sektörünün gelişmesini ve dolayısıyla da medikal cihaz ve aletler sektörlerinin de yüksek oranlı artışlar göstermesini sağlayacaktır.
Sağlık sektörü Hindistan’da hem ciro hem de istihdam açısından en önde gelen sektörlerden birisidir. Kamu ve özel sektör hastaneleri, medikal cihaz ve aletler üretimi ve satışı, ilaç üretimi, klinik deneyler, outsourcing, teletıp, medikal turizm, sağlık sigortası gibi segmentleri barındıran Hindistan sağlık sektörü, artan oranlarda nüfusu kapsaması ve özel ve kamu sağlık harcamaları sebebiyle yüksek oranlarda artışlar yaşamaktadır.
 
Sağlık hizmetleri sektörü Hindistan’da 1980 yılından bu yana büyük değişimler yaşamıştır. 1980 yılına kadar sektörde devlet hastanelerinin büyük ağırlığı bulunmaktayken bugün özel hastane ve kliniklerin pazar payları devlet hastanelerini geçmiş bulunmaktadır. Hali hazırda Hindistan sağlık sektöründeki harcamaların %70’ten fazlası özel hastane ve kliniklerde gerçekleşmekte olup toplam hastanelerin %75’i ve toplam yatak sayısının %40’ı özel sektör yatırımcıları tarafından işletilmektedir. Hindistan fakir nüfusun genel nüfus içindeki oranını düşürmede bazı ilerlemeler kaydetse de, toplam sağlık harcamalarının milli gelire oranı %4,7 gibi düşük bir seviyede seyretmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2014 yılı verilerine göre, bu oran Çin’de %5,5, ABD’de %11,9, İsveç’te ise %17,1 düzeyindedir. Benzer şekilde Hindistan’ın kişi başına düşen toplam sağlık harcaması 75 Dolar iken, bu rakam Çin’de 419 Dolar, ABD’de 6.807 Dolar ve İsveç’te ise 9.402 Dolar olarak gerçekleşmektedir. 1000 kişiye düşen yatak sayısı incelendiğinde, Hindistan, vatandaşlarına, 1000 kişiye 0,7 yatak sayısı ile oldukça düşük bir oranda hizmet sunabilirken Çin’de bu sayı 3,8, Brezilya’da 2,3, ABD’de 2,9 olarak kaydedilmekte olup dünya ortalaması ise 1000 kişiye 2,7 yatak olarak gerçekleşmektedir.
 
Hindistan’ın 2025 yılına kadar 1000 kişi başına düşen yatak sayısını 3’e yükseltme hedefi bulunmaktadır. Bu hedefin gerçekleşmesi için 3 milyon yeni yatak kapasitesinin 2025 yılına kadar ilave edilmesi gerekmektedir. Hindistan’ın nüfusu 2019 yılı itibariyle 1,4 milyar kişiye yaklaşmakta olup 60 yaş üstü nüfusun ise 2025 yılında 200 milyon kişiyi geçmesi beklenmektedir. Artan nüfus, nüfus içindeki 60 yaş üstü kişilerin 200 milyonu geçmesi, şehirleşme ve gelir artışı sonucunda ortaya çıkan hareketsiz hayat tarzının getirdiği hastalıklar, sağlık hizmetlerine olan talebi çift haneli oranlarda artıracaktır. Yukarıda sıralanan istatistiklere paralel olarak, Hindistan 10.000 kişiye düşen sağlık personeli sayısında da dünya ortalamasının altında yer almaktadır. Örneğin Hindistan’da 10.000 kişiye 7 doktor, 17 hemşire ve 1 dişçi düşerken bu alanlardaki dünya ortalamaları sırasıyla 13,9 doktor, 28,6 hemşire ve 2,8 dişçi olarak kaydedilmektedir. Hindistan’da sağlık personeli sayısında gözlemlenen bu açık, devlet hastanelerinde ve kamu sağlık merkezlerinde (Community and Public Health Centers, CHCs , PHCs) daha yoğun olarak hissedilmektedir.
 
Hindistan sağlık sektöründe gözlemlenen, yatak sayısı, yetişmiş eleman sayısı, kişi başı ve toplam sağlık harcamalarının milli gelire oranı gibi alanlarda kısa ve orta vadede iyileşme sağlanması ve sağlık sektöründeki yatırımların çift haneli oranlarda artış göstermesi beklenmektedir. Hindistan Yatırım Ajansı’nın projeksiyonlarına göre 2024 yılına kadar 200 milyar Doların üzerinde sağlık altyapısına yatırım yapmayı planlayan Hindistan hükümetinin, hastane, klinik ve sağlık merkezi benzeri yatırımlarının medikal cihaz ithalatını artırması öngörülmekte olup, bu durum ülkemiz ihracatçıları açısından önemli fırsatlar sunacaktır.
 
Hindistan’ın sağlık hizmetlerindeki rekabet edebilir kalitesinin yanı sıra fiyatlarının düşük olması, ülkeyi medikal turizmde öne çıkarmaktadır. Örneğin, Hindistan’daki bazı ameliyatların maliyeti, ABD ya da Batı Avrupa ülkelerindeki eşdeğer ameliyatların %10’una kadar düşebilmektedir. Hindistan medikal turizm pazarının büyüklüğü 2017 yılında, 195 milyar Rupi (3 milyar ABD Doları) civarında gerçekleşmiş olup 2020 yılında büyüklüğün 9 milyar Dolara ulaşması beklenmektedir.
Hindistan sağlık hizmetleri sektörü pazarının 2022 yılında 133,4 milyar Dolara ulaşması, ayrıca yıllık yaklaşık %22-25 oranında artış göstermekte olan medikal turizm sektörünün ise 9 milyar Dolar değere ulaşması beklenmektedir.
 
Hindistan hükümeti 2025 yılına kadar, sağlık harcamalarının milli gelire (GSYİH) oranını %2,5’e yükseltmeyi planlamaktadır. Bu çerçevede, Hükümet, 23 Eylül 2018 yılında Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana (AB PMJAY) adında bir milli sağlık koruma programını uygulamaya koymuş olup, 500 milyon kişiye ücretsiz tedavi imkânı sağlamayı hedefleyen programın dünyanın en büyük sağlık hizmeti programı olduğu değerlendirilmektedir. Öncelikle fakir aileleri kapsamına almayı planlayan program çerçevesinde aile başına yıllık 500.000 Rupi (yaklaşık 7600 ABD Doları) civarında bir bedel tutarında sağlık hizmeti sağlanması ve bu çerçevede sağlık hizmetlerinde zamanında müdahale, tedavi sonuçlarında olumlu yönde gelişmeler, hasta memnuniyeti, sağlık hizmetlerinde verimlilik ve performans artışı, sağlık sektöründe daha fazla istihdam imkânları gibi alanlarda da gelişmeler kaydedilmesi hedeflenmektedir. AB PMJAY programı çerçevesinde 100.000 kişilik bir ilave istihdam yaratılması beklenmektedir.
 
Sağlık sigortalarının nüfusun içindeki kapsama alanlarının genişlemesi Hindistan sağlık hizmetleri sektörünün dolayısıyla da medikal cihaz ve aletler sektörlerinin gelişmesine büyük katkı sağlaması beklenmektedir. 2017 yılı itibariyle, Hindistan nüfusunun yaklaşık %27’si sağlık sigortası kapsamındadır. Tedavi, ilaç ve sağlık hizmetlerindeki fiyat artışları ve yeni hastalıkların getirdiği finansal yük karşısındaki düşük devlet katkısı, sağlık sigortalarına talebi artırmaktadır. Hindistan’da yerleşik pek çok özel şirket, çalışanlarını sağlık sigortası kapsamına dâhil ederek sağlık harcamalarını düşürmeye çalışmakta, bu durum da sağlık sigortası kapsamındaki nüfus oranını artırmaktadır. Kaliteli ve hesaplı sağlık hizmetlerine yönelik talebin artmasıyla sağlık sigortası sektörünün yüksek oranlarda gelişme göstermesi beklenmektedir. Hindistan’da 2018 finansal yılında, 5,9 Milyar ABD Doları tutarında sağlık sigortası brüt doğrudan primi toplanmış olup, sağlık sigortası primlerinin toplam brüt doğrudan primler içindeki payı %25 oranında gerçekleşmiştir.

 
Dişçilik Ekipmanları ve Ürünleri
 
Nüfus artışı, ağız ve diş hastalıklarının yaygınlaşması, diş sağlığı hizmetlerine erişim sağlayabilen nüfustaki artış, harcanabilir gelir artışı ve yüksek teknolojiye dayalı ürünlerin kullanımının yaygınlaşması gibi etmenler 2022 yılına kadar yıllık ortalama %10’un üzerinde bir pazar büyümesini mümkün kılacaktır. Dişçilik ürünleri pazarının 2022 yılı itibariyle 315 milyon Doların üzerinde bir büyüklüğe ulaşması beklenirken estetik dişçilik ve diş sağlığı turizmi gibi yeni gelişen olumlu etkenlerin diş sağlığı hizmetlerine yönelik talebi artırması beklenmektedir. Dişçilik cihaz ve ürünleri alt sektöründe ürünlerin %75’inden fazlası ithalat yoluyla temin edilmekte olup Almanya başta olmak üzere ithalatın üçte birinden fazlası AB ülkelerinden gerçekleştirilmektedir. Güney Kore, toplam ithalatın %15’inden fazlasını sağlayan en büyük tedarikçi ülke olurken, ABD ve Çin toplam ithalatın her biri %10’dan fazlasını temin ederek diğer büyük tedarikçi ülkeler olarak sıralanmaktadır. Dişçilik ekipmanları ve ürünlerinin yerel üretimi gittikçe artmakta olup MediRay Healthcare, Skanray Technologies, Narang Medical, Anand Medicaids, Dental Products of India önemli Hintli üreticiler olarak faaliyet göstermektedirler. Dişçiliğe mahsus x ışınlı cihazlar ve delici diş cihazları (frez) gibi gelişmiş teknolojiye dayalı ve yüksek birim fiyata sahip ürünler pazarının 2022 yılı itibariyle 45 milyon Dolara ulaşması beklenmektedir. Söz konusu ürünlerde Hindistan’ın ithalat bağımlılığı %80’den fazla iken İtalya, Almanya ve Finlandiya başta olmak üzere AB ülkeleri toplam ithalatın yaklaşık %40’ını temin etmektedirler. Diş filmi x-ray makineleri ve ürünlerinin yarıdan fazlası Güney Kore’den tedarik edilirken dişçi koltuklarının büyük bölümü ise Çin’den ithal edilmektedir. Dişçilik ekipmanları ve ürünleri alt sektöründeki en büyük ürün grubu, dişçilik çimentoları, dolgu malzeme ve aletleri, yapay dişler, dişçi tornaları, diş takma&bağlantı aparatları gibi ürünlerden oluşan “dişçilik alet ve gereçleridir. Söz konusu ürün grubu pazarının 2022 yılı itibariyle 270 milyon Dolarlık değere ulaşacağı hesaplanmakta olup önde gelen tedarikçi ülkeler ABD, Almanya, Çin ve İsviçre’dir.
 
Pazara Giriş ve Dağıtım Kanallarına Erişim
 
Yerinde Pazar Araştırması çalışması çerçevesinde Türk firmalarıyla yapılan görüşmelerde, özellikle yüksek teknoloji içeren Türk medikal cihaz ve ürünlerinin, Hindistan’da AB ürünlerine yakın kalitede algılandığı dile getirilmiştir. Firmalarımız, Hintli medikal cihaz ithalatçılarının Hindistan’da gerçekleştirilen fuarlara katılmanın yanı sıra, yoğun olarak Dubai’de düzenlenen “Arab Health Fuarı”na ikincil olarak da Almanya’da düzenlenen “Medica Fuarı”na katılım sağladıklarını işaret etmişlerdir. Bu sebeple, YPA konusu ürünler itibarıyla Hint pazarına giriş yapmak isteyen firmalarımızın özellikle bu fuarlara da katılmalarının önemli olduğu görülmüştür. Yapılan mülakatlarda, pazara girişte bir diğer yöntem olarak, “distribütörlük anlaşması” imzalanması ön plana çıkmıştır. İhracatçılarımızın medikal cihaz ve ürünlerin ithalatçılarıyla tanışıp distribütörlük anlaşması imzalamaları ve bu firmalar aracılığı ile Hindistan pazarına girişlerinin daha kolay olacağı yorumları dile getirilmiştir. Ayrıca, Hint tıp camiasında tanınırlığı düşük olan cihaz ve ürünlerimizin tanıtımının sağlanması için tıp kongrelerinde yer almamız, önde gelen doktor ve hastane ağına giriş yapabilmemiz açısından büyük fayda sağlayacaktır.
 
Medikal cihazların kullanıcısı olan doktor ve operatörlere ulaşmak amacıyla, o alandaki kongrelerde cihaz sergileme, cihazın nasıl çalıştığını ve teknik özelliklerini uygulamayla gösterme, kongrelere katılan doktorların bazı harcamalarına sponsor olma ve kongre çerçevesinde reklam verme gibi yoğun tanıtım faaliyetlerinin, firmalarımızın Hindistan pazarında yer edinmelerine yardımcı olacağı tespit edilmiştir. Yerinde pazar araştırması çerçevesinde, genellikle ithalatçı ve distribütörler medikal cihaz ve ürünler sektöründeki fuarları ziyaret ederken, doktorların ve medikal cihaz kullanıcısı operatörlerin ise kendi alanlarındaki seminer ve kongreleri ziyaret ettikleri gözlemlenmiştir.
 
Bu bakış açısıyla, YPA ziyareti vesilesiyle Hint Dişçilik Derneği (Indian Dental Association) ile yapılan görüşmede Derneğin Hindistan genelinde 800 şubeye sahip olduğu, dişçilik Hindistan Medikal Cihaz ve Aletler Sektörü Yerinde Pazar Araştırması Ticaret Bakanlığı 2019 43 konusunda organize ettiği kongrelerin ise ülke genelinde alanında en önemli organizasyon niteliğinde olduğu görülmüştür. Bu kongrelere ülke pavyonları bünyesinde dişçilik cihaz ve ürünleri üreten yabancı firmaların katılım sağladığı, Türk firmalarının da benzer yöntemlerle ülke pazarına giriş yapabileceği belirtilmiştir. Bu itibarla, dişçilik alanında faaliyet gösteren firmalarımızın bahse konu etkinliklere katılım için yönlendirilmeleri önem arz etmektedir. Bir ileri adım olarak, ilgili Derneğin DİŞSİAD ile beraber hareket ederek ortak etkinlik düzenlemelerinin, Hindistan’da özellikle dişçilik ekipmanları ve hatta hizmetleri konusunda bir Türkiye Tanıtım toplantısı yapılabileceği düşünülmektedir.
 
Özetle, YPA çalışması çerçevesinde gerçekleştirilen görüşmelerde, Hintli ve Türk medikal cihaz firmaları, fuarların da ötesinde kongre ve seminerlerin ülkemiz ihracatının geliştirilmesi için bir tanıtım ve uygulama aracı olduğunu işaret etmişlerdir. Örneğin bazı kongrelerde, canlı yayınlanan gerçek ameliyatlar vasıtasıyla, medikal cihazların kullanımının gösterildiği ve ameliyatı gerçekleştiren doktorların söz konusu cihazların performanslarıyla ilgili görüşlerini ameliyatı izleyen doktorlara aktardığı tespit edilmiştir. Ayrıca, yapılan görüşmelerde firmalarımızın aktardıkları deneyimlerden firmalarımızın ürünlerinin Hindistan pazarına girişteki başarılarının özellikle iş ilişkisi içerisindeki oldukları Hintli distribütörlerinin tanıtım faaliyetlerinin etkinliği ile de doğru orantılı olduğu görülmüştür. Bu nedenle, firmalarımızın distribütör firma seçimlerinde Hindistan gibi büyük bir pazarın bütününe dağıtım yapabilecek, satış sonrası servis ve bakım hizmeti sağlayabilecek, ürünle ilgili alandaki (örneğin üroloji cihazı için üroloji kongrelerine) kongre ve seminerlere katılarak Hintli doktorlara doğrudan ulaşabilecek ölçekte ve kurumsal yapıya ulaşmış distribütörleri tercih etmeleri önemlidir.
 
İhracatçı firmalarımızla yapılan görüşmelerde, bazı firmalarımızın ürünleri için Hindistan mevzuatı çerçevesinde regülasyon ve standartlara uygunluk belgeleri aldıkları, bazı firmalarımızın ise AB mevzuatı çerçevesinde alınan CE belgesi ile Hindistan’a ihracat gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Hindistan medikal cihaz ve ürün pazarı, fiyat/performans duyarlılığı yüksek olan bir pazardır. Bu sebeple, firmalarımızın ürün optimizasyonunda fiyat unsurunu gelişmiş pazarlara göre daha fazla dikkate alarak hareketlerini planlamaları önemlidir, zira Hindistan pazarının fiyata duyarlı olması, bazı durumlarda cihazların temel fonksiyonlarını korumakla birlikte, maliyeti düşürmeye yönelik, ülkeye özel üretim metotlarıyla üretim gerçekleştirilmesini gerektirebilmektedir.
 
Diğer taraftan, bazı ihracatçı firmalarımız, Hindistan hükümeti tarafından uygulanmakta olan “Make in India” programının medikal cihazların ithalatından ziyade Hindistan’da üretimine yönelme sonucunu doğurduğunu ifade etmektedirler. Bu sebeple, Türk medikal cihaz üreticileri Hindistan Medikal Cihaz ve Aletler Sektörü Yerinde Pazar Araştırması Ticaret Bakanlığı 2019 44 için Hindistan pazarına girişte, Hintli medikal cihaz üreticilerine hammadde ya da yarı mamul ürün temin etmeleri, Hindistan’da Hintli ortakla üretim ya da montaj yapmaları veya Hintli medikal cihaz firmalarının markaları için üretim yapmaları gibi opsiyonlar da mevcuttur.
 
Hindistan pazarına girişte regülasyon ve standardizasyon uygulamalarının bazı cihazlar için zaman alıcı ve zorlayıcı bir süreci doğurduğu anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, medikal cihaz ve ürün ithalatçıları, hastane yöneticileri ve doktorlar tarafından ürün grubuna bağlı olarak Hintli yerel ürünlerden ziyade yüksek kalite algısına sahip ithal ürünlere daha fazla ilgi gösterilebilmektedir. Hindistan’da faaliyette bulunan uluslararası medikal cihaz ihracatçısı firmalarla yapılan görüşmelerde ise Hindistan’da iş yapmak isteyen firmaların ülkeye giderek atmosferi hissetmeleri gerektiği vurgulanmış, Hindistan pazarının internette insanlarla bir araya gelerek iş birliği oluşturulabilecek bir pazar olmadığı, bizzat ülkede bulunulup, paydaşlarla doğrudan görüşülerek karşılıklı güven oluşturulması gereken bir ülke olduğu ifade edilmiştir. Halihazırda pazara girmiş firmalarımız, bir çok fırsat barındıran devasa bir pazar olan Hindistan’ın İngilizcenin yaygın şekilde konuşulması, tek mevzuatın hakim olduğu bir pazar olması ve kırsal yörelerde doğal kaynaklara ulaşımın her zaman mümkün olmaması sebepleriyle bazı ürünler için büyük avantaj sağladığını; Hindistan’a açılmak isteyen firmalarımızın açık fikirli olmaları ve pazara özel çözümler üretebilmek için ülkede mevcut eksiklik ya da problemleri anlamalarının gerekli olduğunu vurgulamıştır.
 
Hindistan’da pazara özel çözüm ve ürünlerin uygulanması pazarda başarı için önem taşımaktadır. Firmaların ürünlerini pazardaki ihtiyaç ve talebe göre uyarlamalıdır. Bu anlamda, dünyanın en yaygın online taksi uygulaması olan Uber, online yerine nakit ödeme seçeneğini ve acil yardım butonunu ilk olarak Hindistan pazarı için geliştirmiştir. Bir diğer uluslararası firma olan Gilette Hindistan pazarına ABD’de en çok sattığı traş bıçağı ile girerek başlangıçta pazarda sınırlı bir paya sahip olmuş, daha sonra ürünlerini Hintlilerin ihtiyaçlarına göre ve suya erişimin sınırlı ve kıt olması gerçeğine uygun olarak yeniden tasarlayarak pazar lideri konumuna yükselmiştir. Bu itibarla, son olarak, Hindistan’da hastane yöneticileri ile gerçekleştirilen görüşmelerde, özellikle pahalı medikal cihazlar için yenilenmiş (refurbished) cihaz satın alınmasının da zaman zaman uygulanan bir temin yöntemi olduğu görülmüştür.
 
Hindistan’daki hastaneler açısından, medikal cihazı %60 oranında ucuza almanın mümkün olduğu bu sistemde en ziyade MR ve röntgen cihazları, suni solunum cihazları ve laboratuvar malzemeleri gibi ürünler ticarete konu olmaktadır. Tahminlere göre, tüm medikal cihaz satışlarının %20’si kadarı ve özel sektör hastanelerinin alımlarının ise %30’u kadarı “yenilenmiş” cihaz satışlarından oluşmaktadır. Ülkemiz medikal cihaz firmaları açısından bu tarz bir uygulamanın fırsatlar doğurabileceği düşünülmektedir. Ülkemizdeki hastanelerde kullanılmakta olan pahalı medikal cihazların değiştirilmesi gündeme geldiğinde, mevcut cihazın ihtiyaç duyduğu bakım yapılarak ve belli bir garanti süresi sağlanarak “yenilenmiş” bir şekilde Hindistan’a ihracı mümkün olabileceği değerlendirilmektedir. 9.
 
SONUÇ
 
Medikal cihaz ve aletler sektörünün, yüksek katma değer sağlayan, teknoloji ve yeniliğe dayalı, insan sağlığı gibi temel bir ihtiyacı karşılamaya yönelik, stratejik bir sektör olduğu tartışmasız bir gerçektir. Medikal cihaz sektörü, sağlık hizmetleri sektörünün bir alt bileşeni olması nedeniyle genel itibariyle ekonomik krizlerden nispeten az etkilenen bir sektör olup, insan sağlığını doğrudan etkileyen ürünlerin teminini sağlaması sebebiyle de gelişmiş ülkelerin ya da uluslararası kuruluşların zaman zaman uyguladığı ticari yaptırım ve ambargoların dışında tutulmaktadır.
 
Medikal cihaz ve aletler sektörü, bilişim, savunma sanayi, yazılım, elektrik-elektronik ve makine sektörü gibi yüksek teknolojiye dayalı bazı sektörlerle teknoloji alışverişinde bulunan ve söz konusu sektörlerdeki gelişmelerden olumlu etkilenen stratejik bir sektördür. Kurulduğu tarihten bu yana 1000’den fazla girişime 800 milyon Dolar tutarında yatırım yapılmasına aracılık yapan Keiretsu Forum Melek Yatırımcı Ağı’nın 2016 yılı girişimcilik ekosistemine ilişkin yayınladığı rapora göre söz konusu yılda gerçekleşen yatırımların % 29’u teknoloji sektörüne, % 22’si ise sağlık sektörüne yapılmıştır. Bu ve benzeri örnekler de medikal cihaz ve aletler sektörünün inovasyona dayalı ve yenilikçi yapısını ortaya koymaktadır.
 
Küresel ölçekte medikal cihaz üretimi, ihracatı ve ithalatında söz sahibi olan ülkeler, genelde gelişmiş ekonomiler olup, Çin, Hindistan ve Brezilya gibi gelişmekte olan ülkeler de söz konusu sektörde dünya pazarlarından aldıkları payı artırmaktadırlar. Medikal cihaz sektörü gibi stratejik bir sektörde ülkemizin üretim kapasitesinin ve ihracatının yukarıya taşınması için Hindistan gibi kalabalık bir nüfusa sahip ve büyük bir pazar potansiyeli barındıran ülkelere ihracatımızı artırmak kritik öneme haizdir. Hindistan sağlık hizmetleri sektörünün kısa ve orta vadede göstereceği gelişmelerin, medikal cihaz ve aletler sektörü ürünlerine olan talebi de çift haneli oranlarda artırması beklenmektedir. Hindistan hükümeti, 2024 yılına kadar, sağlık altyapısına 200 milyar Doların üzerinde yatırım yapmayı planlamaktadır. Ayrıca, ülkenin artan nüfusu, nüfus içindeki yaşlı kişilerin sayısının yüksek oranlarda artması, hareketsiz yaşam tarzı ve kötü beslenme alışkanlıklarının getirdiği hastalıklar, alt gelir gruplarının sağlık hizmetlerine erişiminde sağlanan gelişmeler, artan medikal turist sayısı gibi etkenlerle medikal cihaz ve aletler sektörü ürünlerine olan talebin, genel ekonomik büyümeden daha yüksek oranlarda büyüme kaydetmesi beklenmektedir. World Economic Forum, Standard Chartered ve IMF gibi uluslararası kuruluşların tahmin ve öngörülerine göre Hindistan, 2030 yılında ABD’yi geçerek dünyanın ikinci en büyük milli gelirine sahip ülkesi olacaktır. Söz konusu kuruluşların altını çizdikleri konu “ülkelerin dünya milli gelirinden aldıkları payın, ülkelerin nüfusunun dünya nüfusundaki payına yaklaşacağı” gerçeğidir. Bu çerçevede, ülkemizin katma değerli ürün ve teknoloji ihracatını artırmada kritik öneme sahip medikal cihaz ve aletler sektörümüzün Hindistan pazarında kendisine yer bulmak için girişimlerde bulunması gerekmektedir.
 
Hindistan sağlık hizmetleri sektörü pazarının 2022 yılında 133,4 milyar Dolara ulaşması, ayrıca yıllık yaklaşık %22-25 oranında artış göstermekte olan medikal turizm sektörünün ise 9 milyar Dolar değere ulaşması beklenmektedir. Hindistan sağlık sektörü harcamalarının milli gelire Hindistan Medikal Cihaz ve Aletler Sektörü Yerinde Pazar Araştırması Ticaret Bakanlığı 2019 46 oranının yükselmesi, daha fazla sayıda ve oranda nüfusun –özellikle kırsal kesimde yaşayan– sağlık hizmetlerine ulaşması, sağlık sigortalarının kapsama alanlarının genişlemesi gibi etkenler önümüzdeki dönemde Hindistan sağlık sektörünün gelişmesini ve dolayısıyla da medikal cihaz ve aletler sektörlerinin de yüksek oranlı artışlar göstermesini sağlayacaktır.
 
Hindistan hükümeti 2025 yılına kadar, sağlık harcamalarının milli gelire (GSYİH) oranını %2,5’e yükseltmeyi planlamaktadır. Bu çerçevede, Hükümet, 23 Eylül 2018 yılında AB PMJAY adında bir milli sağlık koruma programını uygulamaya koymuş olup, 500 milyon kişiye ücretsiz tedavi imkânı sağlamayı hedefleyen programın dünyanın en büyük sağlık hizmeti programı olduğu değerlendirilmektedir. Söz konusu program ve Hindistan’da sağlık sektörüne yapılması planlanan yatırımlarda, ihracatçılarımızın Hindistan pazarına giriş yapmalarının değerini ortaya koyması açısından önemlidir. Hindistan medikal cihaz ve ürünler sektörünün alt sektörler bazında incelendiğinde “tıbbi sarf malzemeleri”, “hasta(ne) yatakları”, “dişçilik ekipmanları ve ürünleri” ve “hastalar için yardımcı ürünler” alt sektörlerinin ihracatçılarımız için daha yüksek potansiyel arz ettiği değerlendirilmektedir. Söz konusu alt sektörlerin ithalatında AB ülkelerinin önemli paya sahip oldukları tespit edilmiştir. AB pazarına yönelik üretim yapan ve bu pazar için gerekli standart ve sertifikalara sahip olan ihracatçılarımızın AB ihracatçılarına nispeten rekabetçi fiyatlarda üretim gerçekleştirdikleri bilinmektedir. Bu çerçevede, söz konusu alt sektörlerde üretim yapan ihracatçılarımız başta olmak üzere medikal cihaz ve ürün ihracatçılarımızın, fiyata hassas olan Hindistan pazarına e-ihracat ve sektörel ticaret heyetleri gibi araçlarla giriş yapmaları büyük önem arz etmektedir. Yerinde pazar araştırması çerçevesinde gerçekleştirilen görüşmelerde ulaşılan bazı bilgilere göre, medikal cihaz ve üretimi konusunda faaliyet gösteren bazı Hintli firmalar Türkiye’de üretim ya da montaj gerçekleştirmek amacıyla fizibilite çalışmaları gerçekleştirmektedirler. Söz konusu Hintli firmaların yatırım için Türkiye’yi tercih etmelerinde, Türkiye’de uygun maliyetli ve nitelikli işgücünün mevcudiyeti, Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliği dolayısıyla AB ülkelerine gümrük vergisiz ihracat imkânı, AB ülkelerine yakınlık sebebiyle düşük lojistik giderleri, AB ülkelerindeki mevzuata ilişkin Türk menşeli ürünlerin Hint menşeli ürünlere nispeten daha kolay uygunluk belgesi ve sertifika alabilmesi gibi etkenlerin öne çıktığı değerlendirilmektedir. Medikal cihaz sektöründe üretim gerçekleştiren Hindistan sermayesinin ülkemize çekilmesinin, hem iki ülke arasındaki ticaret hacminin artmasına hem de ülkemizden AB ve Orta Doğu ülkeleri gibi pazarlara yönelik medikal cihaz ve ürün ihracatının yükselmesine neden olacağı değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, yerinde pazar araştırması çerçevesinde ayrıca, Hindistan’da kas hastalıklarının tedavisinde kök hücre nakli ve benzeri teknikleri uygulayan bazı hastanelerin, Türkiye, Avrupa, Orta Doğu ve Afrikalı hastalara hizmet verebilmek amacıyla Türkiye’de hastane yatırımı imkânlarını araştırdıkları da tespit edilmiştir.
 
Söz konusu hastanelerin bazılarının son iki yılda Türkiye’den 150’den fazla hastayı Hindistan’da misafir ettikleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda, söz konusu hastane gruplarının, Türkiye’deki hastalara yakından hizmet vermek ve Türkiye çevresindeki ülkelerden gelecek hastaları da Türkiye’de tedavi edebilmek amacıyla İstanbul merkezli bazı büyük hastane gruplarıyla ortak yatırım olanaklarını etüd ettikleri de gözlemlenmiştir. Bu tarz yatırımların da ülkemizin sağlık turizmi potansiyelinin yükselmesine büyük katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Hindistan Medikal Cihaz ve Aletler Sektörü Yerinde Pazar Araştırması Ticaret Bakanlığı 2019 47 Özetle, çalışmanın neticesinde Hindistan pazarına girişte medikal cihazlar ve tıbbi aletler için başarı elde edilmesi için bazı temel unsurlar tespit edilmiştir. Bunlardan ilki, firmalarımızın bu alandaki fuarlara katılım kararı alırken sadece Hindistan’da düzenlenenlerini değil, Hint pazarına giriş yapılabilecek diğer fuarları da araştırması ve fuar katılımcı öncesi hedef alıcı kitlesinin etütünü yapmasının önemli olduğudur. Sağlık sektörü genel olarak, ithalatçıların medikal cihaz ve tıbbi aletler teminindeki tercihi ise özel olarak (ülke) mal(ı) algısından etkilenmektedir. Bu çerçevede, Türk malı algısının bu sektörde yükseltilmesi amacıyla sağlık sektörümüze özel tanıtım stratejisinin ilgili tüm paydaşlar ile birlikte oluşturulması ve ihracatçılarımızın bu doğrultuda hareket etmesi önemlidir. Diğer taraftan firmalarımızın (üretici ve ihracatçı) bireysel tanıtımlarını yapmaları da önemlidir. Düzenlenen kongrelere ve seminerlere katılım, yerinde uygulama yapılması, doktor ve bilim adamı networkünde yer alınması önemlidir. Bir ileri adım olarak, ilgili Derneklerin/Birliklerin Hindistan’daki muadili ile beraber hareket ederek ortak etkinlik düzenlemelerini akla gelmektedir. Örneğin, Hindistan’da dişçilik ekipmanları ve hizmetleri konusunda bir (Türkiye) Tanıtım toplantısı ve/veya ortak etkinliği yapılabileceği düşünülmektedir. Firmalarımızın yerel ortakla çalışmaları, distribütör seçiminde belirli kriterler doğrultusunda hareket etmeleri, Hint pazarının gereklerini göz önünde bulundurmaları göz önünde bulundurulması gereken diğer unsurlardır.
 
Saygılarımızla,
DİŞSİAD Yönetim Kurulu